Latest Blogposts

Kaptoom en/of bit?

Veel gestelde vragen

Wanneer gebruik je de trens, de kaptoom en wanneer beiden?

De optomingkeuze is afhankelijk van het doel van de ruiter (wedstrijdsport, klassieke rijkunst, western), de persoonlijke voorkeur en de africhtingsfase van het paard.

Bij de academische rijkunst wordt voornamelijk gewerkt met een kaptoom en de kandare (stangbit).

De kaptoom is een heel fijn hulpmiddel bij het rechtrichten van het paard.

De kaptoom

Bij een jong paard gebruiken we de kaptoom, eerst bij het grondwerk, dan bij het longeren en uiteindelijk bij het werk aan de hand, het ruitermak maken en inrijden.

Zo wordt de jonge mond gespaard en wordt deze sensibel gehouden.

Trens

Indien gewenst (doordat men bv. wedstrijden wil gaan rijden) kan ook met een trens gereden gaan worden, waarbij een enkelgebroken (water)trens de voorkeur heeft boven een dubbelgebroken bit:

Het dubbelgebroken bit wordt veelvuldig verkocht vanwege het aspekt ”notenkrakerseffect” van het enkelgebroken bit. Omdat er bij het rechtrichten nooit met lage of tegelijkertijd weerstandbiedende handen gereden wordt, kan een notenkrakerseffect echter nooit optreden.
Bij de basistraining hoort onlosmakelijk het vragen van stelling en het controleren van de schouders (directe en indirecte teugelwerking). Een dubbelgebroken bit zorgt dan teveel voor een storende werking op de lagen cq de mondhoeken:

Het bit verschuift altijd een klein beetje naar links of rechts bij het vragen van stelling naar links of naar rechts. Daardoor komt 1 van de 2 breekpunten op de lagen en/of in de mondhoek te liggen.

Zeker als de bakstukken te lang zijn (wat nogal eens voorkomt omdat de ruiter zo min mogelijk de mondhoeken wil optrekken) is er teveel spelingruimte voor het bit met als gevolg het teveel heen en weer kunnen schuiven in de mond. Vele paarden reageren daar negatief op wat een storende werking heeft op ontspannenheid.

Beide

Als de ruiter graag met trens wil rijden en het paard eerst met kaptoom ingereden is, is het aan te raden om zowel met kaptoom als trens te rijden. Zo kan de overgang naar het bit geleidelijk aan gemaakt worden.

Als het paard altijd op trens is gereden en moeite heeft met nageven, hard is in de mond en star is in zijn rug, dan is het aan te raden om een kaptoom en trens te rijden. Via rechtrichtende buigingsarbeid kan het paard dan soepeler gemaakt worden.

Zowel kaptoom als trens hebben dezelfde functies: het kunnen vragen van stelling en het aangeven van de mate van halsstrekken. De kaptoom werkt in op de neus, de trens werkt in via de mond.

Wat is de volgorde bij het beleren van een paard?

De volgorde is wederom afhankelijk van de voorkeur en de doelstellingen van de ruiter.

Het jonge paard kan worden ingereden aan de kaptoom, als hij inmiddels gewend is geraakt aan dit hulpmiddel bij het grondwerk en longeren. De kaptoom kan later tezamen met een trens of kandare bereden worden.

De opleiding verloopt als volgt:

1. Kaptoom
2. Kaptoom met trens (optioneel)
3. Kaptoom met kandare
4. Enkel kandare

Blijf je met trens en kaptoom om de beurt rijden of schakel je om van kaptoom naar trens en daarna van kaptoom naar kandare? Of begin je met aan de hand werken aan het kaptoom en als je op je paard klimt, rijd je dan op trens?

In de academische rijkunst wordt vrijwel niet met enkel een trens gereden. Maar als de ruiter een ander doel heeft en bv. wedstrijden wil rijden, dan moet dit natuurlijk wel geoefend worden.

Een andere reden dat een ruiter niet met kaptoom rijdt kan zijn dat de ruiter het moeilijk vindt om te rijden met kaptoom en trens tegelijk (2 teugels) en het beangstigend vinden om op een paard te rijden die geen bit in zijn mond heeft. Dan kan de ruiter ervoor kiezen ook enkel met een trens te rijden.

Wat doe ik als het paard zowel met trens als met kaptoom goed te berijden is. Wat heeft de voorkeur en waarom?

De keuze van de optoming hangt af van de persoonlijke voorkeur, ervaring, handigheid en doelstellingen van de ruiter.

Op dit moment werkt mijn paard met mij met kaptoom en gaat op zaterdag of zondag met iemand anders het bos in op een trensje. Goed of liever niet?

Het is meest belangrijk dat beide ruiters op een soortgelijke manier rijden en sturen. Ook in het bos moet het paard zijn rug loslaten, nageeflijk zijn, licht in de hand zijn door een goed rug- en achterbeengebruik. Het paard moet ook in het bos ”gereden” worden, zodat hij niet met een doorhangende rug en sloffende achterhand het bos door gaat.

 

0 reacties op “Kaptoom en/of bit?

Plaats een reactie


*