Latest Blogposts

Luis Valença

Luis Valença heeft een enorme staat van dienst en wordt door velen gezien als de grootste levende Portugese paardentrainer en leermeester.

Reden genoeg om Luis Valença op te zoeken op zijn Centro Equestre Da Leziria Grande in Portugal.

valenca-equestrian-centerluis-valenca-centro-equestre

Bestudering van de oude grootmeesters

Al meer dan 10 jaar bestudeer ik de oude grootmeesters waaronder Antoine de Pluvinel (1552 – 1620), François Robichon de La Guérinière (1688 – 1751) en Gustav Steinbrecht (1808–1885), omdat ik geloof dat door het ontleden, integreren en complementeren van hun beperkt vastgelegde kennis het Centaur ideaal bereikt kan worden: twee zielen en twee lichamen die tot één versmelten in harmonie en schoonheid. De sleutel daarvoor is de dressuur te zien als een essentieel hulpmiddel voor dit ideaal. De dressuur oefeningen zijn dus niet het doel zelf.

In dit kader heb een gestructureerde en toegankelijke methode te ontwikkeld die ik Rechtrichten of Straightness Training heb genoemd en ik ben er diep van overtuigd dat de concepten, trainingsonderdelen en oefeningen die ik heb ondergebracht in het Rechtrichten, het Centaur ideaal bereikbaar maken.

Het is mijn missie om mijn kennis over het rechtrichten zo breed mogelijk beschikbaar te maken en andere ruiters kunnen zo effectiever en in een korter tijdsbestek het Centaur ideaal voor zichzelf dichterbij brengen. Tevens kunnen zij op hun beurt deze kennis weer doorgeven aan nog meer ruiters. Op deze wijze wil ik zo veel mogelijk paarden kwaliteit van leven geven in hun samenwerking met zelfdenkende en invoelende ruiters. Hiermee geef ik terug aan de paarden, als dank voor wat zij in mijn leven betekenen.

Het Rechtrichten heeft inmiddels wereldwijd ruiters en paarden geholpen in het bereiken van het ideaal, maar ik zal altijd de eeuwige student blijven en de oude grootmeesters blijven bestuderen in mijn oneindige zoektocht naar verfijning van het Rechtrichten.

rupert-isaacsonluis-valenca-marijke-de-jongIk ben altijd op zoek naar ‘echo’s’ van de oude grootmeesters uit het verleden en toen ik dan ook de uitzonderlijke kans kreeg een week te trainen bij Luis Valença, samen met Rupert Isaacson en Iliane Lorenz van de Horse Boy, heb ik dan ook geen seconde getwijfeld.

Training bij Luis Valença

Luis Valença heeft een enorme staat van dienst en dit dit curriculum op zijn website geeft een goed overzicht:

Curriculum Vitae Luis Valença >>

nuno-oliveira-bootLuis Valença is een indrukwekkende en zeer vriendelijke man. Hij is heel gastvrij en zeer genereus in het delen van zijn kennis en ervaring evenals zijn dochters Filippa en Sofia met wie hij samen zijn trainingscentrum runt en die ook lesgeven en paarden trainen.

Door met de Valença’s te trainen hoopte ik ook “echo’s” te zien van het perfectionisme en de wijsheid van Nuno Oliveira, omdat Luis Valença deze leermeester 20 jaar van zeer dichtbij heeft meegemaakt. De echo’s van de kennis van Nuno Oliveira en ook van François Baucher zijn als het ware in de muren van het rijcentrum van Luis Valença opgeslagen.

Er hangt zelfs een rijlaars van Nuno Oliveira aan de muur die nu gebruikt wordt als zwepenhouder.

Van doelgerichte naar doelbevrijde rijkunst

Doelgerichte rijkunst

Bij de Valença’s wordt de authentieke Portugese rijkunst nog steeds beoefend en onderwezen en zijn manier van trainen tussen de pilaren en met de hoge school oefeningen is uniek. Ik heb mezelf ook verdiept in de rijkunst van het stierenvechten volgens de Portugese traditie. Let wel, ik ben absoluut geen voorstander van het stierenvechten en het onlosmakelijk verbonden dierenleed. Ik waardeer echter de rijkunst die daaruit is voortgekomen.

Hetzelfde geldt voor de rijkunst die voortkomt uit tweegevechten van man tot man. Alle hedendaagse dressuuroefeningen van schouderbinnenwaarts tot de hoge school oefeningen kennen hun oorsprong in het voorbereiden van paarden voor het voeren van oorlog. Dit kwam tot uiting in gevechten van man tot man, waarbij ook koningen te paard tegen elkaar streden.

luis-valenca-caprioleDe kapriool werd gebruikt om de tegenstander genadeloos uit te schakelen met de kracht van een trap van het paard. Een courbette werd uitgevoerd om te imponeren of om een aanval te ontwijken. Ook galoppirouettes werden ingezet in tweegevechten en worden nog steeds bij het stierenvechten gebruikt om snel te kunnen wenden en de aanvallende stier te ontwijken.

Een goed opgeleid, wendbaar en loyaal paard maakte het verschil voor de ruiter tussen leven en dood. Hoe wendbaarder en krachtiger het paard, hoe beter de combinatie van ruiter en paard in staat was om te ‘overleven’. Door jarenlange scholing van het paard kon hij zijn taak goed uivoeren.

Van deze doelgerichte rijkunst is alle dressuur afgeleid, dus ook het Rechtrichten. Maar nogmaals voor alle duidelijkheid, ik ben noch  voorstander van stierenvechten noch van oorlog voeren, maar ik waardeer wel de rijkunst die eruit voortkomt.

Academische-Rijkunst

L’Art pour l’art

.Gelukkig is er in de barokke tijd een stroming ontstaan, L’art pour l’art, waarbij de rijkunst als kunstvorm beschouwd ging worden en die de artistieke schoonheid van de rijkunst loskoppelde van het oorlog voeren. Daarbij was de rijkunst van zijn oorspronkelijke doel bevrijdt, maar niet van het doel vervreemd.

Eind 19e eeuw raakte de rijkunst echter ook van het oorspronkelijke doel vervreemd door de industrialisatie, de veranderende manier van oorlogvoeren met groot materieel, en de fokkerij die was veranderd, waardoor een verschuiving plaatsvond van meer vierkante paarden, die zie zich goed lieten verzamelen en over natuurlijke draagkracht beschikten, naar meer rechthoekige gefokte paarden die meer stuwkracht bezaten.

De Fransoos François Baucher (1796–1873) en de Duitser Gustav Steinbrecht creeerden beiden op hun eigen wijze, hun eigen specifieke methode om ook deze paarden te kunnen trainen volgens de oude principes.

Baucher versus Steinbrecht

Baucher versus Steinbrecht, daar zijn ware “godsdienst twisten” over gevoerd.

steinbrecht baucher

De Portugese rijkunst zoals die door de Valença’s gepraktiseerd wordt, gebruikt tot op de dag van vandaag ingredienten van het gedachtengoed van Baucher. Echter wie mij en mijn Rechtrichten methode kent, weet dat ik de idealen van Steinbrecht een warm hart toedraag.

luis-valenca-marijke-de-jongToch heb ik mij een week lang volledig opengesteld en ondergedompeld in deze ogenschijnlijk afwijkende aanpak. Ik vind echter dat je alleen iets wezenlijks kan zeggen over alternatieve visies en methoden als je vanuit eerste hand en met eigen ogen een aanpak aan den lijve hebt ondervonden. Alleen zo kan ik de concepten en technieken van Valença, Oliveira en Baucher echt doorvoelen en beoordelen.

Tijdens mijn onderzoek naar de oude meesters probeer ik me nooit alwetend op te stellen, maar juist onwetend. Ik probeer niet meteen alles te gaan vergelijken met mijn eigen concepten, ideeën en idealen. Uiteindelijk blijkt achteraf meestal dat mijn “onderdompeling” in een gedeeltelijk andere aanpak en de dingen die ik ervaar, ertoe leiden dat ik mijn eigen Rechtrichten methode sterker en zuiverder kan definiëren.

Ook ontdekte ik zo, dat elke betekenisvolle paardentrainer een eigen signatuur heeft. Een groot trainer is nooit te vangen in een clichématige weergave van bepaalde rijkunstige stroming en hij is nooit een kopie van zijn leermeester(s). Hij of zij voegt altijd iets blijvends toe aan de rijkunst en ontwikkelt zijn eigen artistieke manier van paarden trainen, zo ook Luis Valença.

De trainingsonderdelen van Luis Valença

Luis Valença vertelde tijdens mijn bezoek uitgebreid de achtergrond van alle trainingsonderdelen die gebruikt worden in zijn manier van paarden trainen:

Longeren
Werk aan de hand
Rijden
• Lange teugel
• Pilarenarbeid
• Hoge school
• Gevechtstraining

Vol bevlogenheid en toewijding demonstreerde hij zelf alle onderdelen:

valenca05 luis-valenca-capriole-1

De oefeningen die hij inzet bij zijn paarden zijn de volte, de schouderbinnenwaarts, de travers, renvers, het appuyeren, de pirouette, de piaffe, passage, spaanse pas, levade en de hoge school oefeningen. Hij beheerst ook de Baucheristische oefeningen met zijn beroemde paard Sultão, zoals galop op de plaats, het achterwaarts galopperen en de spaanse pas achterwaarts.

Na diverse theoretische uiteenzettingen en demonstraties mocht ik zelf zelf aan de slag onder zijn toeziend oog:

luis-valenca-marijke-de-jong-levade marijke-de-jong-levade

marijke-de-jong-levade-2 luis-valenca-marijke-de-jong-piaffe-1

marijke-de-jong-capriole-3 capriole-marijke-de-jong

Net als Luis Valença, Filippa en Sofia, waren zijn Lusitano en Arabische hengsten waarmee ik mocht werken zeer royaal in het delen van hun expertise waarvoor ik enorm dankbaar ben!

Via zijn uitleg, demonstraties en lessen kreeg ik een diepgaand en volledig overzicht van zijn werkwijze. Deze unieke trainingsweek heeft bij mij geresulteerd in de motivatie om met nog meer energie en toewijding het Rechtrichten te verfijnen en door te ontwikkelen.

Zoals altijd wil ik mijn ervaringen graag met jullie delen en in deze video kun je een indruk krijgen van mijn enerverende week in Portugal:

 

1 reactie op “Luis Valença

Plaats een reactie


*